Μια ανάλυση σπέρματος μας παρέχει πληροφορίες σχετικά με την υγεία του ουρογεννητικού συστήματος του άντρα. Αυτό χάρη στο γεγονός ότι το σπέρμα αποτελείται κυρίως από τις εκκρίσεις των όρχεων, των επιδιδυμίδων, των σπερματοδόχων κύστεων και του προστάτη. Aν κάποιο από τα όργανα αυτά δεν λειτουργεί σωστά, αυτό θα «καταγραφεί» στην ανάλυση σπέρματος.

Συνεπώς ένα σπερμοδιάγραμμα μπορεί να ερμηνεύσει κάποια δυσκολία στη γονιμοποίηση, αλλά αυτό που λίγοι γνωρίζουν είναι ότι από μια ανάλυση σπέρματος μπορούμε να πάρουμε πολύ χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με μια λοίμωξη του ουρογεννητικού, όπως μια προστατίτιδα ή μια επιδιδυμίτιδα.

Για μια σωστή θεραπεία, βεβαίως, απαραίτητη προϋπόθεση είναι να έχει γίνει σωστά η ανάλυση σπέρματος. Μια λανθασμένη ανάλυση θα οδηγήσει σε λάθος διάγνωση και θεραπεία.

Τι πρέπει να γνωρίζετε πριν προγραμματίσετε μια λήψη σπέρματος:

• Να μην έχετε εκσπερμάτιση για 2 έως 4 ημέρες.
• Τις τελευταίες δύο εβδομάδες να είχατε τουλάχιστον 3 εκσπερματίσεις. Αν για παράδειγμα είχατε εκσπερμάτιση την 1^η του μηνός, μετά την 20^η, και την 23^η ημέρα γίνει ανάλυση του σπέρματός σας, τα αποτελέσματα δεν θα είναι αξιόπιστα.
• Δεν πρέπει να είχατε πυρετό >38°C τις τελευταίες 4 - 6 εβδομάδες.

 Τι πρέπει να γνωρίζετε για τη λήψη του δείγματος:

• Το πέος πρέπει να είναι καθαρό. Πριν τη λήψη, ξεπλύνετέ το καλά μόνο με νερό.
• Το πέος πρέπει να μην έχει κολπικά υγρά ή σάλιο.
• Μόνο μία εκσπερμάτιση αρκεί για την ανάλυση του σπέρματος. Αν εκσπερματίσετε περισσότερες φορές, θα επηρεάσετε αρνητικά την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων.

Μια πλήρης ανάλυση σπέρματος συνίσταται στη περιγραφή των φυσικο-χημικών χαρακτηριστικών του σπέρματος, τη συγκέντρωση, την κινητικότητα, τη μορφολογία και τη μακροβιότητα των σπερματοζωαρίων. Έτσι, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε, κατ' αρχήν, αν υπάρχει κάποια φλεγμονή και βεβαίως αν υπάρχουν σπερματοζωάρια και πόσα είναι. Επειδή όμως δεν φτάνει μόνο να υπάρχουν σπερματοζωάρια, αλλά και να κινούνται, ώστε να μπορούν να πάνε μέχρι το ωάριο για να το γονιμοποιήσουν, χρειάζεται να ξέρουμε το ποσοστό των σπερματοζωαρίων που έχουν πρόσθια κίνηση, αλλά, επειδή ένα ποσοστό δεν τα λέει όλα, κυρίως τον αριθμό των σπερματοζωαρίων ανά εκσπερμάτιση που κινούνται "καλά". Όταν τα σπερματοζωάρια φτάσουν το ωάριο, πρέπει να έχουν και την κατάλληλη μορφολογία για να το γονιμοποιήσουν, π.χ. φυσιολογικό ακρόσωμα. Επιπλέον, το εργαστήριό μας κάνει μια μέτρηση της μακροβιότητας των σπερματοζωαρίων, δηλαδή μετράει αν τα σπερματοζωάρια διατηρούν την κινητικότητά τους για αρκετές ώρες. Συχνά, κάποιοι μετρούν μετά από π.χ. 3, 6, 12 ώρες, την κινητικότητα των σπερματοζωαρίων στο σπερματικό υγρό. Αυτό είναι λάθος, αφού φυσιολογικά, όταν το σπέρμα βρεθεί στον κόλπο παθαίνει δραστικές φυσικο-χημικές αλλαγές και μάλιστα τα σπερματοζωάρια που έχουν πρόσθια κίνηση δεν μένουν μέσα στο σπερματικό υγρό. Περνάνε μέσα στη μήτρα και επομένως βρίσκονται πλέον σε ένα εντελώς διαφορετικό περιβάλλον. Αν κάποιος θα ήθελε να μετρήσει την κινητικότητα των σπερματοζωαρίων μετά την πρώτη ώρα, τότε καλύτερα θα ήταν να μεταφέρει τα "καλώς" κινούμενα σπερματοζωάρια σε ένα θρεπτικό υλικό που μιμείται το ενδομήτριο περιβάλλον. Το εργαστήριό μας, για τη μέτρηση της μακροβιότητας, ακολουθεί μια διαδικασία που προσομοιάζει αυτό που συμβαίνει φυσιολογικά μέσα στις γεννητικές οδούς της γυναίκας. Μέσω μιας ειδικής επεξεργασίας, επιλέγονται τα σπερματοζωάρια που έχουν "καλή" κινητικότητα και "καλή" μορφολογία και αυτά μεταφέρονται σε ένα θρεπτικό υλικό που μιμείται το ενδομήτριο περιβάλλον. Στη συνέχεια, παρακολουθείται η κινητικότητα των σπερματοζωαρίων ανά τακτά χρονικά διαστήματα και περιγράφεται η κινητικότητά τους.